වාග් විවිධත්වය සුරකින්න මවු බසින් කතා කරමු

වාග් විවිධත්වය සුරකින්න මවු බසින් කතා කරමු

වසර දහස් ගණනක ඉතිහාසය පුරා මානව සමාජය, මානව ප්‍රගතියට හේතු වූ දෘෂ්ඨින් රාශියක් බිහිකර ඇත. විවිධ දෘෂ්ටීන් බිහි කිරීමට අදාළ භාෂාවන් ලෝකයට අහිමි වන විට දැනුම, වටිනාකම් සහ විවිධ විශ්වාසයන් රාශියක් ද ලෝකයට අහිමි වේ. මෙය වෙනත් වචනයකින් විස්තර කළහොත් දිනෙන් දින, වසරින් වසර භාෂා විවිධත්වය හෙවත් වාග් විවිධත්වය අහිමි වී යාමත් සමඟ මානව සමාජය මුහුණ දෙන විවිධ ගැටලුවලට විකල්ප විසඳුම් සෙවීමේ පරාසය අඩු වී යයි. එපමණක් නොව, වාග් විද්‍යාඥයන් සඳහන් කරන ආකාරයට වාග් විවිධත්වය පටුවීමත් සමඟ නිර්මාණශීලීත්වය සහ වෙනස් වන පරිසරයට මුහුණ දීමේ ශක්තිය ද මිනිසාට අහිමි වී යයි.

වාග් විවිධත්වය පිළිබඳ මේ වන විට ජීව විද්‍යා ක්ෂේත්‍රයේ ද අවධානය යොමු වී ඇත. එයට හේතුව භාෂාවට ජීව විද්‍යාත්මක පදනමක් පවතින බවට ඇති මතයයි. කෙසේ වුව ද භාෂාව සතු ජීව විද්‍යාත්මක පදනම කුමක්ද යන්න සම්පූර්ණයෙන් අවබෝධ කරගෙන නැත.

මානව භාෂාවක් යනු සන්නිවේදනය සඳහා අපගේ ස්වර පථය (Vocal tract)  ශබ්දය විවිධ ක්‍රමයට යොදා ගැනීමයි. අපගේ ස්වර පථය ශබ්දය හසුරවන ආකාරය අනුව භාෂා විවිධත්වය ඇතිවේ.

යුනෙස්කෝ සංවිධානය සඳහන් කරන ආකාරයට වර්තමාන ලෝකයේ භාවිතා වන භාෂා සංඛ්‍යාව 6700 කි. පසුගිය වසර ලක්‍ෂයක කාලය තුළ මිනිසා විසින් භාෂා ප්‍රභේද 130,000 ක් භාවිත කර ඇතැයි ජීව පරිණාමය පිළිබඳ මහාචාර්ය මාක් පේගල් පවසයි.

වාග් විවිධත්වයට එරෙහිව එල්ල වී ඇති තර්ජන පිළිබඳ ලෝකවාසීන් දැනුවත් කිරීමේ අරමුණින් යුනෙස්කෝ සංවිධානය පෙබරවාරි 21 ජාත්‍යන්තර මවු භාෂා දිනය ලෙස ප්‍රකාශයට පත් කර ඇත.

අතීතයේ දී අධිරාජ්‍යවාදී පාලකයන් ඔවුන් ගේ යටත් විජිත වැසියන් භාවිත කළ ස්වදේශීය භාෂාවන් විනාශ කර දැමීමට ඉමහත් වෙහෙසක් ගෙන තිබිණි. වර්තමානය වන විට එය ගෝලීයකරණය මුවාවෙන් මාධ්‍ය හා මුසු වී භාෂා විවිධත්වයට එරෙහිව ක්‍රියාත්මක වේ.

ඕස්ට්‍රේලියාව, කැනඩාව සහ අමෙරිකා එක්සත් ජනපදය යන ඉංගී‍්‍රසි භාෂාව ප්‍රධාන භාෂාව ලෙස යොදාගන්නා රටවල වාග් විවිධත්වයට දැවැන්ත තර්ජනයක් එල්ල වී ඇත.

මේ රටවල ජීවත්වන ආදිවාසී ජනතාව භාවිත කරන භාෂා ශීඝ්‍රයෙන් තර්ජනයට ලක්වෙමින් පවතී. මෙහි පවතින ඉතා අවාසනාවන්ත තත්ත්වය එම රටවල මුල් පදිංචිකරුවන් සුළු ජනකොටස බවට පත් වූ ඔවුන් ගේ මවු භාෂාව ආදිවාසීන් ගේ භාෂාව ලෙස හඳුන්වා ක්‍රමයෙන් අතුරුදහන් වීමට මඟ පෑදීමයි. ඕස්ට්‍රේලියාවේ පමණක් දැඩි තර්ජනයට ලක් වූ භාෂා 167 ක් පවතින බව වාර්තා පෙන්වා දෙයි.

මිලියන 480 ක ජනගහණයක් ඉංගී‍්‍රසි භාෂාව කතා කරයි. එහෙත් ලෝකයේ දැනට භාවිත වන භාෂාවන්ගෙන් හරි අඩක් මවු භාෂාව ලෙස යොදාගන්නා පිරිස දසදහසකටත් වඩා අඩු ය. මේ භාෂා බොහොමයක් 21 වැනි ශතවර්ෂය අවසන් වීමට පළමුව ලෝකයට අහිමි වී යා හැකි බවට අනාවැකි පළකරයි.

කිසියම් භාෂාවක් අනතුරුදායි හෙවත් අනාරක්‍ෂිත තත්ත්වයට පත්ව ඇතැයි සලකන්නේ එම භාෂාව මවු භාෂාව ලෙස යොදාගන්නා පිරිස දසදහසට වඩා අඩු වූ විට ය.

වාග් විද්‍යාඥයන් සඳහන් කරන ආකාරයට වර්තමානයේ දී මවු භාෂාවන්ට ප්‍රබල ම තර්ජනය එල්ල වී ඇත්තේ මාධ්‍ය මඟිනි. එය අතීතයේ දී පැවති යටත් විජිත පාලනයටත් වඩා ප්‍රබල බලපෑමක් එල්ල කරන බවත්, එයට හොඳ ම උදාහරණය ඉන්දියාව බව තර්ජිත භාෂාවන් පිළිබඳ පදනමේ සභාපති නිකොලාස් ඔස්ට්ලර් පවසයි.

යටත් විජිත යුගයේ දී ඉන්දියාවේ පරිපාලන භාෂාව වූයේ ඉංගී‍්‍රසි භාෂාවයි. එසේ වුව ද ස්වදේශික භාෂා මවු භාෂා ලෙස භාවිත කරන සංස්කෘතීන්ට ඉංගී‍්‍රසි භාෂාව භාවිත කිරීමට ප්‍රබල දේශපාලනික බලපෑමක් එල්ල වී නැත. එය පැහැදිලි වන්නේ නිදහසට පෙර ඉංගී‍්‍රසි භාවිත කළ ස්වදේශික ජනතාව ඉතා සීමිත වීමයි.

එහෙත් නිදහසින් පසු තත්ත්වය හාත්පසින් ම වෙනස් ය. මාධ්‍ය මඟින් බොහෝ විට ඉංගී‍්‍රසි භාෂාව යොදාගනිමින් හුවා දක්වෙන්නේ බහුතරයේ ජීවන රටාවයි. මේ සමඟ තියුණු සංස්කෘතික බෙදීමක් කරළීයට පැමිණ ඇත. වර්තමාන තරුණ පරපුර වැඩිහිටියන් සමඟ කතාබහ කිරීමේ දී ඔවුන් ගේ මවු භාෂාව හෙවත් සම්ප්‍රදායික භාෂාව භාවිත කරයි. එහෙත් සම වයසේ ඔවුනොවුන් කතාබහේ දී ඉංගී‍්‍රසි යොදා ගනී. මේ මඟින් ඔවුන් විදහා දක්වන්නට උත්සාහ ගන්නේ නිදහස සහ ගෝලීය අනන්‍යතාවයයි.

මේ ප්‍රවණතාව ලොව පුරා විසිරී සිටින කුඩා සංස්කෘතීන්ට අයත් ජනතාව ගොදුරු කර ගනිමින් සිටී. මෙවැනි කොටස්වලට අයත් දරුවන්ට පාසලේදී ඔවුන් ගේ ඉතිහාසය හෝ සංස්කෘතියේ අභිමානය පිළිබඳ ඉගෙනීමට අවස්ථාව නොලැබේ. අවසානයේ දී තරුණ පිරිස තම පාරම්පරික භාෂාව සහ සංස්කෘතිය නොවැදගත් දෙයක් ලෙස දකී.

යටත් විජිත යුගයේ දී ස්වදේශික සිසුන්ට පාසලේ දී තම මවු භාෂාවෙන් කතා කිරීම දඬුවම් ලබන වරදක් ලෙස සැලකිනි. එවැනි විටෙක තම මවු භාෂාව පිළිබඳ හීනමානයක් ඇතිවීම පුදුමයට කරුණක් නොවේ.

අද ලෝකය විශ්ව ගම්මානයක් ලෙස හඳුන්වයි. විශ්ව ගම්මානයේ පුරවැසියන් සියලු දෙනා ම එක ම භාෂාවක් කතා බහ කිරීම ලෝකය වඩාත් කිට්ටු වීමට හේතුවෙනු ඇතැයි සමහරුන් පෙන්වා දෙති. එමෙන් ම සෑම දෙනාට ම එක ම තොරතුරු ලබාගැනීමේ සමාන අවස්ථාවක් පවතින බව ද කියයි. මේ නිසා එකිනෙකට වෙනස් සංස්කෘතීන් දෙකක් අතර වැරැදි අවබෝධයක් ඇති වීමට පවතින අවස්ථාව ඉතා අවම බව සමහරුන් තර්ක කරයි.

කෙසේ වුව ද වාග් විද්‍යාඥයන් මේ මතයට එකඟ නොවේ. වාග් විද්‍යාඥ ඩේවිඩ් ක්‍රිස්ටල් අදහස් දක්වන ආකාරයට ජන වර්ගය කුමක් වුව ද ඔවුන් ගේ අනන්‍යතාව තහවුරු කරන මූලික පදනම මවු භාෂාවයි.

කොඩියක් වැනීම, නිල ඇඳුමක් භාවිතාව හෝ ලාංඡනයක් මඟින් සෙසු ලෝකයට තම අනන්‍යතාව පෙන්විය හැකි ය. එහෙත් ලෝකය තුළ අප අයත් ජන කණ්ඩායමේ අනන්‍යතාවය පෙන්විය හැකි තීරණාත්මක සංකේතය මවු භාෂාවයි.

ජාතිකවාදය ලෙසින් හෝ ජනවාර්ගිකත්වය ලෙසින් හඳුන්වන ශක්ති ප්‍රභවය සම්භවය ලබන්නේ ඉහත අනන්‍යතාවය මත බව වාග් විද්‍යාඥයන් සඳහන් කරති.

මවු භාෂාව යනු පුද්ගලයකුට ලැබෙන විශ්වීය අනන්‍යතාවයකි. මෙය ඇමර්සන් ගෝත්‍රිකයෙකුට, වියට්නාමයේ ගොවියෙකුට, නිව්යෝක් හි නීතිඥයෙකුට මෙන් ම පැරිසියේ දේශපාලනඥයෙකුට ද එක හා සමාන ය.

ඕස්ට්‍රේලියාවේ ඇබෝජිනියන්ස්වරු ඇමර්සන් හි රතු ඉන්දියානුවන් මෙන් ම ශ්‍රී ලංකාවේ ආදිවාසී වැදි ජනතාව ද ඔවුන් සතු අනන්‍යතාව නිස්සාරණය කරගෙන ඇත්තේ ජීවත් වීම සඳහා හා අවට භූමිය සහ සම්පත් භාවිතා කරන ආකාරය අනුව ය. මෙහි දී ඔවුන් තම නිජ භූමිය වෙත භෞතිකව සහ අධ්‍යාත්මිකව සම්බන්ධකරණ රැහැන් පට ලෙස ක්‍රියා කරන්නේ මවු භාෂාවයි.

ලෝකයේ ඇති භාෂාවන්ගෙන් හරි අඩක් පමණ කතා කරන්නේ සංවර්ධනය වෙමින් පවත්නා රටවල් 07 කි. බ්‍රසීලය, කැමරූන්, ඉන්දියාව, ඉන්දුනීසියාව, මෙක්සිකෝව, නයිජීරියාව සහ පැපුවා නිව්ගිනියා රටවල් ය. ආර්ථිකමය, දේශපාලනික සෞඛ්‍ය වැනි ක්ෂේත්‍රයන්හි දැවෙන ගැටලු සහිත මෙම රටවලට සුළු ජන සංස්කෘතීන්ට අයත් මවු භාෂාවන් ආරක්‍ෂා කිරීම යනු මිරිඟුවක් පමණි. මේ අතර සුළු ජන සංස්කෘතීන්ට අයත් භාෂා ආරක්‍ෂා කිරීම ධනවත් රටවල සමාජ සුබසාධන කටයුත්තක් බවට පත් වෙමින් පවතී.

ලෝකයේ ජීවත් වන ආදිවාසී ජනතාව භාවිත කරන භාෂා සංඛ්‍යාව 4000 කි. මේ අතර ඕස්ට්‍රේලියාවේ ආදිවාසී භාෂාවක් වන Wakawaka කතා කරන පිරිස තිදෙනෙක්. කැනඩාවේ Kutenai භාෂාව කතා කරන පිරිස 6 කි. ලෝකයේ දැනට භාවිත වන භාෂාවන්ගෙන් 83%ක් ඒකදේශීය (endemic) භාෂාවන් ය.

90 දශකයේ අන්තර්ජාලය කරළියට පැමිණීමත් සමඟ යටත් විජිත සමයේ දී සිදු වූ විනාශය ඉක්මවා යන විනාශයක් වාග් විවිධත්වයට එල්ල වේ යැයි බිය පළ විය. එයට හේතුව වූයේ අන්තර්ජාලය භාවිත කළ හැක්කේ ඉංගී‍්‍රසි දන්නා අයට පමණ යයි මුලින් පළවූ ආරංචිය යි.

කෙසේ වුව ද වර්තමානය වන විට භාෂා 1500 ක් පමණ අන්තර්ජාලයට එක් වී ඇත. ඉතා පහසුවෙන් සුළු වියදමක් දරා ලිඛිත සාහිත්‍ය, ගීත, වෙනත් සංස්කෘතිකාංග අන්තර්ජාලය ඔස්සේ ලොව පුරා විකාශය කිරීමේ අවස්ථාවෙන් ප්‍රයෝජන ගැනීමට සුළු ජාතික ජනවර්ග මේ වන විට කටයුතු කරමින් සිටී. මේ සඳහා විශේෂයෙන් ඇරඹුණු වෙබ් අඩවි ද පවතී. මේ සඳහා හොඳ ම උදාහරණය මායා ශිෂ්ටාචාරයට අයත් ආදිවාසීන් ය. මායා භාෂාව පිළිබඳ විශේෂඥයන් ඔවුන් ගේ භාෂාව සහ සංස්කෘතිකාංග ලොව පුරා රැගෙන යාමට අන්තර්ජාලය යොදා ගනී.

දුර බැහැර ස්ථාන දෙකක ජීවත්වන ආදිවාසීන්ට තම භාෂාවෙන් එකිනෙකා ඇමතීමේ දුර්ලභ අවස්ථාව ජංගම දුරකථන මඟින් ලැබී ඇත. මෙයට ආදිවාසී ගෝත්‍රවලට අයත් තරුණ පිරිස් බෙහෙවින් ආකර්ෂණය වී සිටී.

කෙසේ වුව ද භාෂාවක චිරස්ථායි පැවැත්මට එම භාෂාව, මවු භාෂාව කර ගත් ජනතාව එදිනෙදා ජීවිතයේ දී භාවිත කළ යුතු ය. භාෂාවක පැවැත්මට යන්ත්‍ර යොදා ගැනීම තිරසාර විසඳුමක් නොවන බව අමුතුවෙන් කිව යුතු නැත.

 

Dinamina 25/10/2011

තිලක් රණසිංහ

නැෂනල් ජියොග්‍රැෆික් ඇසුරිනි

Advertisements

උපුල් නුවන් විදහා – සිංහල කැරෝකී

උපුල් නුවන් විදහා ……………………..

සද මෝදු වෙලා නැගෙනා – සිංහල කැරෝකී

සද මෝදු වෙලා නැගෙනා ……………………….